منو آکاردئونی

 

دانستنی های مهم درباره ترس کودکان

 

ترس واکنشی عاطفی، هیجانی و فیزیکی است که هر فردی هنگام روبرو شدن با خطر واقعی، از خود بروز می دهد و احساس امنیت خود را از دست می دهد. این واکنش از بدو تولد دیده می شود و پرهیز از خطر برای کودک زمانی که خیلی شدید نباشد بسیار مفید است.

 

کودکان هنگام مواجهه با ترس مضطرب می شوند، پس بهتر است چگونه کنار آمدن با این عواطف را به آنها بیاموزید تا در آینده بهتر بتوانند با چنین احساساتی مواجه شوند.

 

 

از علت های مهم ایجاد ترس در کودکان مشکلاتی مانند اضطراب ، ترس از حیوانات، تاریکی و ترس از تنهایی است.

 

ترس از تاریکی در میان کودکان 7-5 ساله متفاوت بوده و در حال تغییر است ، بیشتر کودکان در این سنین از مرگ می ترسند و سوال هایی درباره مرگ می پرسند. در 7 سالگی و با آغاز دوره دبستان، ترس از مدرسه و پدیده ها و موقعیت های بی خطر در کودکان دیده می شود.

 

ترس های شدید در کودکان سلامت جسمی و فکری آنها را تهدید می کند و در صورت عدم درمان این ترس ها سبب بروز اختلال های جسمی، فکری و تربیتی در کودک می شوند به طوریکه کودک نمی تواند مناسب از فرصت ها و توانایی هایش استفاده کند. برای درمان و کاهش میزان ترس در کودکان بهتر است نشانه های ترس، علل ایجادکننده و منشاء ترس را بدانیم.

 

ترس از تنهایی و تاریکی

ترس از تاریکی و تنهایی از علل مهم ترس کودکان

ریشه ترس کودکان

 

منشاء ترس معقول یا نامعقول کودک را باید در تجارب او جستجو نمود مهم ترین علل اساسی ایجاد ترس در کودکان عبارتند از :

 

1.والدین الگوهای ویژه ای از ترس را به کودکان خود آموزش و منتقل می کنند. (والدین ترسو، کودک ترسو).

 

2.از علت های ترس کودک از ترس کودک از مراکز بهداشتی و فرآیند درمان ، تهدید کردن کودک برای برقراری نظم و انضباط در خانه است مثلا هنگام گفتن این جمله:«باید قرصت را بخوری وگرنه می میری» یا «اگر غذا نخوری، می گم دکتر آمپولت بزنه».

 

3.انتظارات و توقعات نامتناسب و افراطی والدین از کودک

 

4.از علت های ترس کودکان تجربه ها و خاطرات ناگوار و وحشتناک کودک می باشد

 

5.از علت های ترس کودکان ویژگی های شخصیتی خود کودک، عوامل زیستی، سرشتی و آمادگی های فطری اولیه و داشتن بدنی آسیب پذیر و نحیف می باشد.

 

 

روش پیشگیری از ترس کودکان

 

قبل از آنکه کودک در موقعیت ترسناک قرار بگیرد، او را آگاه کنیم:

 

1.برای برطرف شدن ترس کودک از رعد و برق در یک روز توفانی کودک را به حیاط یا بالکن ببرید و اگر آسمان برق زد، به او بگویید الان صدای بلندی صدای بلندی می آید که نباید از آن بترسی.

 

2.هنگامی که کودک به علت بیماری مجبور است در بیمارستان بستری شود و می ترسد، قبل از بردن او به بیمارستان او را پیش از مواجه شدن با این موقعیت آماده کنید تا نترسد.

 

3.هیچگاه به علت ترس کودک از بیماری و مرگ واقعیت ها را از پنهان نکنید و پاسخ کودک خود را بر اساس سطح درک و اعتقادات مذهبی او بدهید . مطابق با سن و شخصیت کودکتان با او درباره بیماری صحبت کنید واجازه دهید او به بیان احساساتش بپردازد.

 

شیوه هایی برای پیشگیری و کاهش ترس کودکان

 

هنگام مواجهه با کودکی که از تاریکی می ترسد ، ابتدا باید کودک را با تاریکی آشنا کرد و سپس با او بازی پیدا کردن اشیا در تاریکی را انجام می دهیم تا محیط ترسناک برای او جالب گردد و ترسش از بین برود ، برای عادت کردن کودک به تاریکی کم کم میزان تاریکی را افزایش می دهیم.

 

4.سرمشق دهی می تواند ترس کودک را کاهش دهد مثلا برای کاهش ترس کودک از حیوانات ، بهتر است به او کودکی که از حیوان نمی ترسد نشان دهید و یا برای او نقاشی آن حیوان را بکشید و یا عروسک یا مجسمه آن حیوان را نشان دهید تا ترس او برطرف شود.

 

5.نقاط مثبت رفتاری – اخلاقی کودکتان را بیابید و برروی آن تمرکز کنید و شهامت کودک خود را بزرگ جلوه دهید و کودک را تشویق نمایید. برای کاهش بخشی از ترس های کودکان می توان از راه نزدیکی تدریجی کودک به موقعیت و منبع ترسناک همزمان با ایجاد همخوانی و محیطی نشاط آور مانند روش اجرای تزریقات را به طریق بازی درمانی همراه با پخش موسیقی شعرهای شاد کودکانه انجام داد تا میزان ترس کودکان از مراکز بهداشتی و فرآیند درمان کاهش یابد.

 

6.هنگام مواجهه با ترس شدید کودک و عدم موفقیت هنگام به کارگیری این روش ها بهتر است به روانشناس کودک مراجعه شود تا مشکل کودک حل گردد.

                                                                                            واحد مشاور(ساحلی)

توصیه مهم برای داشتن کودکان سالم و با نشاط

سلامت و آرامش کودکان این روزها از اهمیّت خاصی برخوردار است و اهمیّت آن چنان است که سازمان بهداشت جهانی بر سلامت خانواده توصیه های فراوانی می کند. کودکانی که سال های پر نشاطی را برای خانواده و اجتماع در آینده خواهند داشت.

۱۵ توصیه مهم برای پدران و مادران برای نگهداری سالم کودکان:

  1. آغوش مادر و تغذیه با شیر مادر از روزهای اوّل زندگی بهترین روابط عاطفی بین نوزاد و مادر برقرار می کند.
  2. لمس و نوازش کودکان یکی از دلنشین ترین احساسات هنگام تولّد است. ماساژ پوست نوزاد به او آرامش می دهد و بهتر می خوابد. روزی یکبار آنهم به مدّت ۱۵ دقیقه بدن کودک را ماساژ دهید کمی روغن در کف دست بریزید و با کمک حرکات موزون دایره وار، روی بدن و پاها بمالید، از طریق پوست پیام هایی به مغز فرستاده هورمون های مفیدی ترشح شده که به آرامش کودک منجر می شود.
  3. بسیاری از کودکان دوست دارند چیز نرمی همچون لباس خواب مادر، پتوی نرم یا اسباب بازی مخملی را در آغوش گیرند برای ارتباط و آرامش بهتر چیزی نرم درکنار کودک بگذارید.
  4. واکسیناسیون کودک را کامل کنید.
  5. گاهی اوقات کودکان در موقع خواب احساسات ناشی از خستگی را با فریادهای بلند از خود بروز می دهند این عمل برای شیر خوار تسکین بخش است.
  6. به کودکان از ۶ ماهگی به بعد آموزش دهید که چگونه غذای سالم بخورند.
  7. از بدو تولّد قطره ویتامین A + D و از ۳ ماهگی قطره آهن و از ۶ ماهگی به بعد همراه شیر مادر غذاهای کمکی طبق دستور پزشک خانواده تجویز می شود.
  8. کودکان را با گفتارهای سالم و مؤدبانه عادت دهید.
  9. از رفتارهای صحیح و حرکاتی که نشانه رشد و نمو آنها بوده استقبال و آنها را در آغوش بگیرید. با آنها پیاده روی کنید، بخوابید، بگردید و بازی کنید تا پیوند عمیق بین خودتان و او ایجاد کنید. مطمئن شوید کودکان مراقبت های شما را درک می کنند و با نقطه نظرات شما موافقند.
  10. در هنگام رانندگی، ایمنی لازم را با توجّه به وزن و سن کودک رعایت نموده و به یاد داشته باشید که کودکان زیر ۱۲ سال باید در صندلی عقب اتومبیل قرار گیرند.
  11. اغلب حوادث خطرناک در منزل برای کودکان اتفاق می افتد. در مقابل حوادثی مانند: سوختگی، غرق شدن، سقوط از آغوش یا پله و مسمومیّت با انواع قرص ها بخصوص مواد شوینده و پاک کننده، محیط منزل را امن نمایید.
  12. کودکان نوپا را در هنگام راه افتادن مراقبت نموده آنها را هیچ وقت تنها نگذارید.
  13. به آنها یاد دهید هنگام دوچرخه سواری از کلاه ایمنی استفاده نمایند، تنها در منزل شنا نکرده در خیابان ها مراقب آنان باشیم.
  14. سیگار را ترک نموده و از کشیدن سیگار اطراف کودکانتان اجتناب کنید.
  15. برای کودکانتان  محیطی شاد فراهم کنید اگر شما به اقتضای مسئولیّت زندگی افسردگی دارید بازی و هم نشینی با آنها را فراموش نکنید.
اين روش براي کاهش واکنش طبيعي بدن به استرس موثر است. ضربان قلب را کند مي کند و فشار خون را کاهش مي دهد. براي انجام اين کار ابتدا بايد نفس عميق کشيد، نفس را براي لحظه اي نگه داشت و سپس به آرامي رها کرد. اين کار بايد تکرار شود تا فرد احساس آرامش کند.
میگنا - ترس از تاريکي، استرس ناشي از انجام تکاليف مدرسه و رقابت درسي با همکلاسي ها و... را هر کودکي تجربه مي کند. براي رهايي از اين فشارها خوب است روش هاي موثر و آرام بخش را به کودکانتان بياموزيد تا بتوانند با استرس هاي روزانه خود کنار بيايند.به نقل از سايت «نيوزويک» روش هاي متفاوتي براي کاهش استرس و ايجاد آرامش وجود دارد که هر يک تأثير متفاوتي دارد. در ابتدا به کودک يک يا ۲ روش را ياد بدهيد و سپس به مرور زمان بر حسب آمادگي وي اين روش ها را اضافه کنيد.

نفس عميق

اين روش براي کاهش واکنش طبيعي بدن به استرس موثر است. ضربان قلب را کند مي کند و فشار خون را کاهش مي دهد. براي انجام اين کار ابتدا بايد نفس عميق کشيد، نفس را براي لحظه اي نگه داشت و سپس به آرامي رها کرد. اين کار بايد تکرار شود تا فرد احساس آرامش کند.

آرامش عضله

اين روش که به کاهش استرس کمک مي کند با انقباض و سپس شل کردن عضله انجام مي شود.۱ - صورت- از کودک بخواهيد صورت خود را جمع کند به طوري که بيني به طرف بالا قرار گيرد (مانند زماني که چيز بدبويي را استشمام مي کند) سپس عضلات صورت را شل کند، اين کار را ۳ بار تکرار کند. ۲ - فک- از کودک بخواهيد فک را محکم به هم فشار دهد و سپس آزاد کند. (اين کار ۳ بار تکرار شود.)۳ - دست و شانه- دست ها به سمت جلو، سپس به سمت بالا تا حدامکان کشيده شود. دست ها را شل کند و به کنار بيندازد. (اين کار ۳ بار تکرار شود.)۴ - معده- از کودک بخواهيد به پشت دراز بکشد و براي لحظه اي عضله معده را محکم منقبض و سپس شل کند. (اين کار را ۳ بار تکرار کند، در حالت ايستاده نيز اين ورزش را انجام دهد.)۵ - پا و زير مچ پا تا انگشت:از کودک بخواهيد بايستد و انگشتان پا را به سمت کف فشار دهد به مانند وقتي که انگشتان را در شن فرو مي کند، سپس عضلات را شل کند. (اين کار ۳ بار تکرار شود.)۶ - دست و کف دست:به او بگوييد، تصور کند با يک دست محکم پرتقال را فشار مي دهد سپس آن را روي زمين رها مي کند و دست ها را کنار بدن شل آويزان کند. (براي هر دست ۳ بار تکرار شود.)

ورزش

راه رفتن، دويدن و شنا کردن از ورزش هاي مورد علاقه کودکان است. اين ورزش ها در رفع استرس موثر است.

تجسم کردن

در اين روش، از قدرت تجسم کودک بهره بگيريد تا وي از فکرهاي منفي و نگراني رها شود. اين روش به ويژه پس از انجام ورزش بسيار مفيد است. تصور يک مکان زيبا و آرام نوعي تجسم است که هر کودکي مي تواند به آساني براي کاهش استرس از اين روش استفاده کند. تجسم رنگ ها نيز به آرامش کودک کمک مي کند.

۱ - از کودک بخواهيد رنگي را که دوست دارد و به او احساس آرامش و امنيت مي دهد، تجسم کند.

۲ - او بايد تصور کند، احساس آرامشي را که از ديدن رنگ به دست مي آورد با هر نفسي که مي کشد، به بدن وارد مي کند و با خارج کردن نفس، آن را به تمامي اعضاي بدن مي فرستد.

- به جاي رنگ، مي توان بوي خاص، احساس گرما يا گرمي نور خورشيد را هم تجسم کرد.

خنده

خنديدن باعث احساس آرامش مي شود. کودک با شنيدن لطيفه، يا تماشا کردن کارتون هاي خنده دار مي خندد.

ورزش هاي کششي

ورزش هاي کششي باعث تقويت عضلات مي شود، بنابراين به او اين حرکات را بياموزيد تا با انجام آن احساس راحتي کند.

نرمش و ورزش هاي ذهني

نرمش در رفع استرس موثر است. در ادامه مطلب به چند نرمش ساده که کودک مي تواند هم در منزل و هم مدرسه انجام دهد، اشاره شده است.

۱ - هنگام نشستن روي تخت يا صندلي در منزل يا پشت ميز قبل از آغاز درس، دست هاي خود را روي پاها قرار دهد و به آرامي چشم هاي خود را ببندد.

نفس کشيدن منظم

نفس عميق بکشد و به آرامي هوا را خارج کند، سپس چشم هاي خود را باز کند.

بغل کردن

استرس کودک با بغل کردن فرد مورد علاقه، کاهش مي يابد. به طور کلي اين امر باعث کاهش فشار خون و توليد هورمون هاي استرس مي شود. بنابراين کودک را تشويق کنيد تا شما را بغل کند.

انقباض انگشتان پا

اين حرکت ساده هر بار ۱۰ مرتبه تکرار شود.

۱ - از کودک بخواهيد به پشت دراز بکشد و انگشتان پاي خود را حس کند.

۲ - با استفاده از عضله پا، تمامي انگشتان را به سمت صورت بکشد و تا ۱۰ بشمارد.۳ - سپس عضله را شل کند.اين روش ها براي هر سني مفيد و موثر است، بنابراين والدين هم مي توانند همراه کودک اين حرکات را انجام دهند.

آموزش شيوه هاي آرام بخش به کودکان پيش دبستاني

شرکت در کلاس هاي آرام بخش براي بسياري از مادران و کارمندان که به دليل مشکلات روزمره زندگي دچار استرس هستند، راه حل مناسبي است. اما اين روزها برپايي اين کلاس ها براي بچه هاي پيش دبستاني نيز توصيه مي شود تا بتوانند از انرژي منفي رهايي پيدا کنند. اين کودکان با حضور در کلاس هاي يک ساعته روش هايي مانند آرام بخشي و قصه گويي را آموزش مي بينند.

به نقل از سايت «هلث نيوز» اين کلاس ها براي پيش گيري از ناراحتي هاي فکري و روحي در کودکان موثر است. به گفته يک محقق امروزه تقريباًتمام وقت کودکان صرف کارهاي مدرسه مي شود و وقت چنداني براي تفريح ندارند، اين امر باعث بالا رفتن آمار بيماري رواني در کودکان مي شود. خيلي از نوجوانان نيز قادر به کنترل رفتار عاطفي خود نيستند اين کلاس ها به کودکان مي آموزد تا بتوانند رفتارهاي خود را کنترل کنند.

آرشیو
تب

با سلام و خسته نباشید


آرشیو